Posted in

A Cikin Kawanya: Ƴan Bindiga Sun Kone Fadar Sarkin Kwara, Sun Sace Mutum 10 A Wani Mummunan Harin Cikin Dare

Rushewar Zaman Lafiya A Jihar Da Aka Sani Da ‘State of Harmony’

A wani mummunan lamari mai cike da tashin hankali da ya sake nuna yadda matsalar tsaro ke kara ta’azzara da kuma mamaye yankunan arewacin Najeriya, wasu da ake zargin ƴan bindiga ne ɗauke da muggan makamai sun kai wani mummunan hari a tsakiyar dare a garin Yashikira da ke cikin Karamar Hukumar Baruten a Jihar Kwara. Waɗannan mahara, waɗanda suka yi aiki da dabarun yaƙi da kuma tsananin rashin imani a karkashin duhun dare, sun ci mutuncin masarautar gargajiya ta hanyar cinna wuta a wasu sassan fadar Sarkin Yashikira tare da yin garkuwa da mutane akalla goma. Daga cikin waɗanda aka yi garkuwar da su akwai matan sarki guda uku da kuma ƴaƴansa guda huɗu, wato iyalan babban basaraken gargajiyar, Alhaji Umar Seriki. Wannan mummunan al’amari, wanda ya auku a safiyar ranar Litinin, 25 ga watan Mayu, shekara ta 2026, ya jefa al’ummar Karamar Hukumar Baruten da ma daukacin al’ummar kasa cikin tsananin firgici da tashin hankali, inda hakan ya nuna yadda inuwar ƴan bindiga ke ci gaba da kutsa kai a yankunan da a baya ake ganin su a matsayin maboya masu aminci. Jihar Kwara, wadda aka fi sani kuma ake alfahari da ita a matsayin ‘Jihar Zaman Lafiya’ (State of Harmony), a yanzu an tilasta mata fuskantar wasu miyagun mutane ɗauke da muggan makamai waɗanda ke barazana ga wargaza kwanciyar hankalin karkara da kuma yankunan dake dogaro da aikin noma.

Yadda Mummunan Harin Cikin Daren Ya Faru

Wannan mummunan farmaki ya fara ne a lokacin da garin yake cikin zurfin barci, wanda hakan ya hana al’ummar garin yin wani yunkuri na gaggawa. Bisa ga rahotanni masu tayar da hankali daga bakin mazauna garin waɗanda suka shiga cikin tsananin firgici, harin ya auku ne tsakanin karfe sha biyu na dare (12:00 a.m.) zuwa karfe biyu na asuba (2:00 a.m.). Maharan, waɗanda yawansu ya kai gungun mutane da dama, ba su shigo cikin garin a asirce cikin shiru ba; a maimakon haka, sun sanar da isowarsu ne ta hanyar harba bindigogi sama ba gaira ba dalili wanda ya yage shirun daren, inda hakan ya sa mazauna garin suka shiga rudani suna masu neman mafaka a karkashin gadajensu a cikin duhu. Suna masu aiki da dabarun yaƙi waɗanda ke nuna cewa sun riga sun yi leken asiri a garin daki-daki tun da farko, waɗannan ƴan bindiga ɗauke da muggan makamai sun iso ne a kan babura da yawa, wata tsohuwar dabarar da ƴan bindiga ke yawan amfani da ita a fadin yankin Sahel da yammacin Afirka domin samun saukin guduwa. Wannan yanayi na amfani da babura ya ba su damar kutsawa cikin lunguna da sakunan karkarar cikin gaggawa tare da zagaye wuraren da suka sa a gaba tun kafin ƴan banga na garin su samu damar hada karfi domin mayar da martani ko kuma kare al’ummarsu daga wannan mummunan farmaki.

Video:

Tozarta Masarautar Gargajiya Da Cin Mutuncin Sarauta

Cibiyoyin gargajiya a nahiyar Afirka suna wakiltar asali, al’ada, da kuma hadin kan al’umma, don haka taba su tamkar taba zuciyar al’ummar ce. Ta hanyar kutsa kai kai tsaye zuwa fadar Sarkin Yashikira, Alhaji Umar Seriki, ƴan bindigar sun kaddamar da wani yaki na kwakwalwa da cin fuska kai tsaye ga al’adun al’ummar da kuma mahukuntansu. Shaidun gani da ido sun bayyana tsananin firgicin da suka shiga a lokacin harin, wanda ya nuna girman bala’in da ya fada musu. Tukur Ahmed, wani mazaunin garin da ya tsira daga wannan bala’i, ya bayar da wani labari mai tayar da gashin jiki kan yadda maharan suka nuna rashin imanin da aka shirya tun da wuri. Ya lura cewa maharan sun tsallake duk wasu wurare da ba su da muhimmanci sosai, inda suka tuka baburansu kai tsaye har zuwa cikin harabar fadar sarkin. Da suka rika harbin iska domin tabbatar da cewa kowa ya shiga taitayinsa, maharan sun farfasa kofofi inda suka kutsa har zuwa cikin ɗakunan iyalan sarkin. A cikin waɗannan ganuwar ne masu dauke da bindigogi suka yi wa iyalan gidan sarauta kawanya, inda suka sace matan Sarki guda uku da kuma ƴaƴansa guda huɗu da karfin tsiya, tare da wasu mazauna garin waɗanda rashin sa’a ya sa su a kusa da fadar a wannan lokacin. Bugu da kari kan wannan gangancin na garkuwa da mutane, ƴan bindigar sun koma ga kone-kone masu muni. Sun cinna wuta a wasu sassan fadar mai cike da tarihi, suna masu kallon yadda wutar ke cinye wani bangare na alfaharin garin Yashikira gami da mayar da ita toka. Haka kuma an cinna wuta a wasu motoci da dama mallakar fadar, wanda hakan ya haifar da tashin gobara da ta haskaka sararin samaniyar daren kuma ta janyo asarar dukiya mai yawan gaske da aka kiyasta ta kai ta miliyoyin nairori. Cikin ikon Allah, shi kansa Sarkin, Alhaji Umar Seriki, ba ya cikin fadar a lokacin da wannan hari ya faru, inda ya tsallake rijiya da baya daga abin da zai iya zama kisan gilla ko kuma garkuwa da wani babban mutum a fadin kasar nan.

Harin Ba-Zata A Lokaci Guda Da Kuma Jarumtar Ƴan Sanda

Abin da ya raba wannan hari daga sauran ayyukan ƴan bindiga a karkara shi ne tsananin karfin hali da dabarun yaƙi na masu laifin waɗanda suka fito da sabon salo mai firgitarwa. A wani yunkuri na dakile duk wani dauki da zai iya zuwa daga jami’an tsaro, ƴan bindigar sun raba dakarunsu, inda suka kaddamar da hari a lokaci guda a kan ofishin ƴan sanda na Yashikira (Yashikira Police Divisional Headquarters). Wannan a bayyane yake wani yunkuri ne na kange ƴan sandan, yanke hanyar tura dauki zuwa fadar sarki, da kuma jefa daukacin al’ummar cikin yanayi na rashin tsaro da rudani babu mai kawo musu agaji. Sai dai kuma, sun hadu da gamonsu a hannun jaruman jami’an Rundunar Ƴan Sanda ta Jihar Kwara waɗanda ba su yi kasa a gwiwa ba. Jami’an tsaro da ke bakin aikin dare sun tsaya tsayin daka, inda suka fafata da waɗannan mahara ɗauke da muggan makamai a wata musayar wuta mai zafi da ta dauki tsawon lokaci. Ta hanyar tsananin kwarewa da kuma amfani da makamai yadda ya kamata, ƴan sandan sun yi nasarar dakile harin da aka kai ofishinsu, inda suka hana ƴan bindigar kwace ma’adanar makamansu ko kuma yin illa ga dakarun dake kiyaye ofishin. Rundunar ƴan sanda ta jihar Kwara, ta bakin jami’ar hulda da jama’a ta rundunar (PPRO), Adetoun Ejire-Adeyemi, ta fitar da wata sanarwa mai karfi inda ta tabbatar da lokacin harin da misalin karfe 2:00 na asuba. PPRO din ta siffanta harin a matsayin “wani aiki da aka shirya shi daki-daki kuma na tsananin fidda tsammani,” tana mai jaddada girman harin da ba a taba ganin irinsa ba a yankin yayin da ta tabbatar da sace mutum goma da maharan suka yi suna masu juyayi kan al’amarin.

Farautar Mahara: ‘Za Mu Fito Da Su Daga Maboyarsu’

Biyo bayan wannan wuce gona da iri da maharan suka yi wanda ya tayar da hankalin daukacin jihar, an harzuka dukkanin hukumomin tsaro a jihar Kwara don daukar matakin gaggawa. Kwamishinan ƴan sandan jihar, Ojo Adekimi, ya karanta dokar ta-baci ga masu aikata laifuka, inda ya kaddamar da yaki gadan-gadan a kan maharan da nufin murkushe su gaba daya. Da yake lura da yanayin sarkakiyar yankin, wanda ke dauke da dazuzzuka masu yawa da kuma kan iyakoki da a bude suke waɗanda ƴan bindiga ke yawan amfani da su a matsayin sansaninsu da kuma hanyoyin guduwa idan sun aikata laifi, Kwamishinan ya bayar da umarnin gudanar da wani gagarumin aikin hadin gwiwa na jami’an tsaro daban-daban. Wannan aiki na ceto mai matukar karfi ya hada dakarun Sojin Najeriya, Ƴan Sanda Masu Kwantar Da Tarzoma (Police Mobile Force), fitattun jami’an yaki da masu garkuwa da mutane, masu gadin daji ɗauke da makamai, da kuma ƙungiyoyin ƴan banga na yankin waɗanda ke da cikakken ilimi game da yanayin dazuzzukan garin fiye da kowa. Umarnin da ya fito daga manyan jami’an ƴan sandan ba shi da sassauci ko kadan dangane da wannan aiki. “Rundunar ƴan sanda tana nan a shirye tsaf cikin shirin ko-ta-kwana kuma a shirye take ta fuskanci waɗannan makiya zaman lafiya da dukkan karfinta na aiki da dabarun da suka dace da doka,” in ji sanarwar ƴan sandan cike da kwarin gwiwa. Manufar a bayyane take: a yi amfani da dukkan karfin jami’an tsaro, a shiga cikin mafi zurfin dazuzzuka, a tarwatsa gungun masu aikata laifukan, kuma a ceto ƴan gidan sarautar da sauran waɗanda aka sace ba tare da an yi musu rauni ba, sannan a kawo su gida lafiya. Rundunar ƴan sandan ta sha alwashin “fito da su daga inda suka buya” tare da tabbatar da cewa an hukunta su daidai da yadda doka ta tanada don zama izina ga na baya da masu tunanin aikata makamancin haka. A halin yanzu, ana ci gaba da aikin binciken dazuzzuka da sintiri daga sararin samaniya a faɗin yankin Baruten, yayin da jami’an tsaro ke yin tseren tsere da lokaci don kamo masu garkuwar kafin su fara tuntuɓar dangi don neman kuɗin fansa ko kuma su tsallaka kan iyakoki su shiga wasu jihohin ko kasashe makwabta.

Ta’azzarar Matsalar Tsaro A Yankin Arewacin Kwara

Wannan bala’in da ya fada wa garin Yashikira ba wani abu ba ne da ya faru kwatsam daga babu, a’a, alama ce ta wata babbar matsalar tsaro da ke ci gaba da bazuwa gami da yin kane-kane a mazabar Arewacin Kwara (Kwara North) baki daya. A cikin ƴan watannin da suka gabata, wannan yanki ya fuskanci wani yanayi mai tayar da hankali na karuwar ƴan bindiga dadi, garkuwa da mutane don neman kudin fansa a ko’ina, da kuma hare-hare masu cike da tashin hankali. Al’ummomin da ke fadin kananan hukumomin Baruten, Kaiama, Edu, da Patigi sun kara zama wurare masu saukin kai hari ga miyagun dake yawo a yankin ba tare da tsoro ba. Wannan yanki, wanda ke da faffadan filayen noma masu albarka kuma yake da iyaka da jihohin da a tarihi suke fama da ta’addanci da ayyukan ƴan bindiga na tsawon shekaru, yana fuskantar wata babbar barazana ta wanzuwa wacce ka iya dakushe ci gaban sa gaba daya. Illolin tattalin arziki da zamantakewa ga Najeriya na da matukar muni ganin cewa yankin na bada muhimmiyar gudummawa. Arewacin Kwara cibiya ce ta aikin noma mai matukar muhimmanci, tana bada gagarumar gudunmawa wajen tabbatar da wadatar abinci ga kasa da kuma rage dogaro da shigo da abinci daga waje. Hare-haren da ake ci gaba da kai wa karkara, yi wa matafiya kwanton bauna a manyan hanyoyi da tsakar rana, da kuma cin zarafin cibiyoyin gargajiya da ba a taba ganin irin haka ba, suna korar manoma daga filayensu saboda tsananin tsoro da firgici na rasa rayukansu. Ana yanke hanyoyin samun kudin shiga da arzikin wadannan al’ummomi da karfin tsiya, inda ake maye gurbin kasuwancin noma mai dadi da ruri, makoki, fatara, da fargaba marar misaltuwa a zukatan jama’a.

Harin da aka kai fadar Sarki a Yashikira yana zama wani mummunan lamari da ya nuna sauyin yanayi mara dadi wanda ya zarta duk wani wanda aka taba yi. Yana aika wani sako mai sanyaya jiki kuma mai tayar da hankali cewa babu wata cibiya, komai girmanta da mutuncinta a idon al’umma, da ta tsira daga sharrin wadannan hanyoyin masu aikata laifuka idan har ba a dauki mataki ba. Yayin da rana ke fitowa a kan rugurguzasshiyar fadar Yashikira da ke ci gaba da ruruwa da wuta tana ci da karfi, idanun daukacin al’ummar kasa—da ma nahiyar Afirka gaba daya, wacce ke sanya ido sosai a kan yakin da Najeriya ke yi da matsalolin tsaro masu sarkakiya da suka addabe ta—suna karkata kan jihar Kwara domin ganin matakin da za a dauka. Jajirtattun mutanen Yashikira suna neman abin da ya wuce kawai a yi tir da kakkausar murya ko fitar da sanarwar juyayi na yau da kullum; suna neman a dawo musu da iyalai da makwabtansu na sarauta lafiya gida cikin koshin lafiya, da kuma kawo karshen wannan mulkin ta’addanci a kasarsu baki daya, ba tare da bata lokaci ba domin samun zaman lafiya mai dorewa. Ranakun da ke tafe za su zama wani muhimmin gwaji mai sarkakiya ga tsarin tsaro na jihar baki daya, wanda zai nuna ko hadin gwiwar karfin doka da na jami’an tsaro zai iya cin galaba a kan matsanancin rashin imanin ƴan bindigar da suka adabi yankin, sannan a maido da zaman lafiyar da ta dace a Jihar Kwara yadda kowa zai yi bacci idon sa biyu a rufe.

Idan kuna son ganin ƙarin labarai kamar haka a nan gaba, ku kwafi hanyar haɗin yanar gizon ku liƙa zuwa shafinmu don kada ku rasa wani muhimmin labari.